ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం

ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, SPB లేదా బాలు అని పిలుచుకునే ఆయన భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, నటుడు, డబ్బింగ్ కళాకారుడు, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత, నిర్మాత; అత్యుత్తమ భారతీయ గాయకుల్లో ఒకరిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడతారు. ప్రధానంగా తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, హిందీ సహా 16 భాషల్లో పాడారు. ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడిగా ఆరు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు గెలుచుకున్నారు; వాటిలో మూడు తెలుగు సినిమాలు శంకరాభరణం, సాగర సంగమం, రుద్రవీణకు; 25 నంది అవార్డులు కూడా అందుకున్నారు.

వికీపీడియా, వికీడేటా ప్రకారం ఆయన 4 జూన్ 1946న నెల్లూరు జిల్లా కోనేటమ్మపేటలో తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించారు. తండ్రి S. P. Sambamurthy హరికథా కళాకారుడు; గాయని ఎస్.పి.శైలజ ఆయన సోదరి. సంగీతాన్ని స్వయంగా నేర్చుకున్నారు; అనంతపురం JNTU ఇంజినీరింగ్ కాలేజీలో చేరి, 1964లో మద్రాసులో ఔత్సాహికుల గాన పోటీలో గెలిచారు. 25 సెప్టెంబర్ 2020న చెన్నైలో కన్నుమూశారు.

కెరీర్

తన గురువు ఎస్.పి.కోదండపాణి స్వరపరిచిన తెలుగు సినిమా శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న‌లోని “Emiyee Vinta Moham” పాటతో 15 డిసెంబర్ 1966న పరిచయమయ్యారు; అదే ఏడాది తొలి కన్నడ పాట పాడారు. కన్నెవయసు (1973)లోని “Ye Divilo Virisina Parijathamo” తన కెరీర్‌లో మలుపు అని ఆయన చెప్పారు. ఒకే రోజు అత్యధిక పాటలు రికార్డ్ చేసిన రికార్డు కూడా ఆయనదే: 8 ఫిబ్రవరి 1981న 21 కన్నడ పాటలు.

కె.విశ్వనాథ్ తీసిన, కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం అందించిన శంకరాభరణం (1980) ఆయనకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు, తొలి జాతీయ అవార్డు తెచ్చింది. ఇళయరాజా, ఎస్. జానకి‌తో కలిసి 1980లలో అత్యంత విజయవంతమైన బృందాల్లో ఒకదాన్ని ఏర్పరిచి, సాగర సంగమం (1983), రుద్రవీణ (1988)కు మరిన్ని జాతీయ అవార్డులు గెలుచుకున్నారు; తన విజయానికి SPB గాత్రం ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటని చిరంజీవి చెప్పారు. హిందీలో Maine Pyar Kiya (1989) నుంచి సల్మాన్ ఖాన్‌కు గాత్రమయ్యారు; దానికి ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు వచ్చింది. 1990లలో రోజా నుంచి ఎ. ఆర్. రెహమాన్‌తో సన్నిహితంగా పనిచేశారు. ఆయన అవార్డుల జాబితా ప్రకారం 50,000కు పైగా పాటలు పాడారు.

తెలుగు సినిమాలకు సంగీతం కూడా అందించారు; మా రికార్డుల్లో బాపు తీసిన తూర్పు వెళ్ళే రైలు (1979), సీతమ్మ పెళ్ళి (1984), ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా నంది అవార్డు తెచ్చిన సింగీతం శ్రీనివాసరావు మయూరి (1985), జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి పడమటి సంధ్యారాగం (1987), వంశీ లాయర్ సుహాసిని (1987) ఉన్నాయి. నటుడిగా ఉత్తమ సహాయ నటుడి నంది అవార్డు తెచ్చిన పవిత్ర బంధం (1996), ఇంద్ర (2002), శక్తి (2011), Devasthanam (2012), లక్ష్మి సరసన మిథునం (2012), దేవదాస్ (2018)లో నటించారు. ఇతర నటులకు డబ్బింగ్ కూడా చెప్పారు; అన్నమయ్య, శ్రీ సాయి మహిమ సినిమాలకు ఉత్తమ పురుష డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా నంది అవార్డులు గెలుచుకున్నారు.

అవార్డులు

• పద్మ విభూషణ్ (మరణానంతరం, 2021), పద్మ భూషణ్ (2011), పద్మశ్రీ (2001) (ఇండియా టుడే; ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్).
• ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు, ఆరుసార్లు (వికీపీడియా విజేతల జాబితా).
• నంది అవార్డులు: వికీపీడియా ప్రకారం మొత్తం 25 (Sify); ఎక్కువగా ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడిగా, శంకరాభరణం నుంచి మహాత్మ వరకు (విజేతల జాబితా).
• ఎన్టీఆర్ జాతీయ అవార్డు (2012), 47వ IFFIలో ఇండియన్ ఫిల్మ్ పర్సనాలిటీ ఆఫ్ ది ఇయర్ (2016); పూర్తి జాబితా ఆయన అవార్డుల జాబితాలో.

ఎక్కడ చూడాలి

• ఆయన నటించిన దేవుళ్ళు, ఊయల: ప్లాట్‌ఫామ్ లిస్టింగ్ ప్రకారం ఆహాలో

కేటలాగ్‌లు మారుతుంటాయి; చూడాలనుకునే ముందు ప్లాట్‌ఫామ్‌లో తనిఖీ చేసుకోండి.

ఆధారాలు: వికీపీడియా, అందులో ఉటంకించిన మూలాలు (పైన లింక్ చేశాం), వికీడేటా, Tollywood Desk సినిమా, OTT రికార్డులు.